Due Diligenceजमीनमालककागदपत्रे

पुण्यात जमीन खरेदीपूर्वी तपासायची कागदपत्रे — संपूर्ण यादी

लेखक Yogeshwar Associates२ जुलै, २०२६

जमीन खरेदी हा आयुष्यातील सर्वात मोठ्या व्यवहारांपैकी एक आहे, आणि घाई महागात पडते. नंतर आम्हाला बोलावले जाणारे जवळपास प्रत्येक जमिनीचे वाद दोन गोष्टींनी टळले असते — कागदपत्रे नीट वाचणे, आणि जमीन मोजून घेणे. सही करण्यापूर्वी दोन्ही कोणी केले नव्हते.

ही यादी वापरा. व्यवहार थांबवू शकणाऱ्या स्वस्त तपासण्या आधी येतील अशा क्रमाने ती मांडली आहे.

आत्ताच कॉल करा — +91 96577 17268थेट surveyor शी बोला.

१. मालकी हक्क व title

  • ७/१२ उतारा — विक्रेत्याची print घेण्याऐवजी स्वतः ताजी, digitally signed प्रत काढा. ७/१२ कसा वाचावा या लेखात प्रत्येक रकाना समजावला आहे.
  • Property card — बिनशेती, शहरी जमिनीसाठीचा समकक्ष अभिलेख.
  • फेरफार नोंदी — उताऱ्यावरील केवळ क्रमांक नव्हे, प्रत्यक्ष उतारे मागा.
  • आधीच्या खरेदीखतांची साखळी — शक्यतो ३० वर्षे मागेपर्यंत.
  • प्रत्येक मालकाची ओळख — संयुक्त धारणेत प्रत्येक सहधारकाची सही लागते. एका वारसाची सही राहिल्यास व्यवहार वर्षांनंतरही रद्द होऊ शकतो.
  • नोंदीतील मालक मृत असल्यास मृत्यू दाखला व वारस नोंद.

२. बोजे व परवानग्या

  • बोजा तपासणी — जमिनीवर कर्ज, गहाण किंवा बोजा नाही याची खात्री करा. "इतर हक्क" रकाना पाहा आणि search करून घ्या.
  • NA आदेश व सनद — plot बिनशेती म्हणून विकला जात असेल तर प्रत्यक्ष आदेश वाचा. त्यात कोणता वापर मंजूर आहे ते लिहिलेले असते.
  • Zone व आरक्षण — जमिनीचे काय होऊ शकते हे विकास आराखडा ठरवतो. हरित पट्टा, शेती zone किंवा सार्वजनिक आरक्षण तुमची योजना अशक्य करू शकते, किंमत कितीही असो.
  • भोगवटा प्रकारवर्ग १ मुक्तपणे हस्तांतरणीय; वर्ग २ विक्रीस शासकीय परवानगी लागते.
  • न्यायालयीन वाद — मालमत्तेवरील प्रलंबित दावा किंवा मनाई आदेश.

३. प्रत्यक्ष जमिनीवरील तपासणी — सर्वाधिक दुर्लक्षित, सर्वाधिक महत्त्वाची

कागदपत्रे कितीही स्वच्छ दिसली, तरी कागदावरील क्षेत्रफळ प्रत्यक्ष जमिनीवर आहे का हे फक्त survey सांगते. जागा मोजणी मधून कळते:

  • नेमक्या हद्दी व corners, प्रत्यक्ष मार्क करून
  • मोजलेले क्षेत्रफळ विरुद्ध ७/१२ मधील क्षेत्रफळ
  • कोणतेही अतिक्रमण — शेजाऱ्याची भिंत, शेड किंवा वाट तुमच्या हद्दीत
  • Plot मधून जाणारी रस्ता रुंदीकरण रेषा, नाला किंवा गटार
  • Plot चा आकार दाखवलेल्या layout किंवा plan शी जुळतो का
  • शेजारच्या हद्दींशी त्याची जुळणी

हीच पायरी खरेदीदार वगळतात, कारण आधीच मोठा खर्च सुरू असताना यावर पैसे द्यावे लागतात. आणि नेमकी हीच पायरी सांगते की तुम्ही जे समजत आहात तेच विकत घेत आहात का.

४. पोहोच, सुविधा व प्रत्यक्ष स्थिती

  • पोहोच रस्ता — प्रवेश कायदेशीर व नोंदलेला आहे, की शेजाऱ्याच्या सौजन्यावर आहे — जे तो जमीन विकताच संपते?
  • रस्त्याची रुंदी — अरुंद प्रवेशामुळे काय बांधता येईल व बँक किती कर्ज देईल यावर मर्यादा येतात.
  • पाणी व वीज — जोडणीची शक्यता, आणि plot पर्यंत आणण्याचा खरा खर्च.
  • पाणी निचरा व साचणे — शक्य असल्यास पावसाळ्यात किंवा लगेच नंतर site पाहा. पाणी साचणारा plot जुलैत उघड दिसतो आणि एप्रिलमध्ये अजिबात नाही.
  • Levels व उतार — तीव्र उताराच्या जमिनीवर बांधकाम गुंठ्याच्या भावापेक्षा खूप महाग पडते. मावळ, मुळशी किंवा लोणावळ्याकडील डोंगराळ plots साठी ठरवण्यापूर्वी contour survey करून घ्या.

५. नोंदणीच्या वेळी

  • सही करणाऱ्या प्रत्येकाची ओळख पडताळा
  • मुद्रांक शुल्क व नोंदणी गणना तपासा
  • दाखवलेल्या प्रत्येक कागदाची सही व दिनांकासह प्रत घ्या
  • वेळेत नोंदणी करा — नोंदणी न केलेला करार लोक समजतात तितके संरक्षण देत नाही

दोन तज्ज्ञांचा नियम

कागदपत्रे वकिलाकडून तपासा आणि जमीन surveyor कडून मोजून घ्या. दोघे वेगळ्या प्रश्नांची उत्तरे देतात, आणि एकाचे उत्तर दुसरा देऊ शकत नाही.

वकील सांगेल की title स्वच्छ आहे. पण तोच स्वच्छ title तुम्ही पैसे देत असलेल्या क्षेत्रापेक्षा दीड गुंठा कमी जमीन व्यापतो, किंवा पूर्वेकडची compound wall शेजाऱ्याच्या हद्दीत दीड फूट आत आहे — हे फक्त survey सांगेल.

नेहमीचे प्रश्न

खरेदीपूर्वीच्या survey चा खर्च किती?

Plot चा आकार व ठिकाणावर अवलंबून — पण जमिनीच्या किमतीच्या तुलनेत तो अगदी थोडा असतो, आणि नंतर क्षेत्रफळ कमी निघाल्याच्या नुकसानापुढे नगण्य. आम्ही सुरुवातीपूर्वीच fixed-scope quote देतो.

विक्रेता म्हणतो की मागच्या वर्षी survey झाले होते. पुरेसे आहे का?

ते पाहायला मागा आणि मग ठरवा: कोणी केले, कोणती उपकरणे, coordinates आहेत का, आणि corners अजून site वर मार्क आहेत का? तुम्ही करून घेतलेले survey तुम्हाला उत्तरदायी असते. विक्रेत्याने केलेले त्याला.

जमीन घेण्यापूर्वी survey करता येते का?

होय — आणि तेव्हाच ते सर्वाधिक उपयुक्त असते. आम्हाला site वर प्रवेश आणि शक्यतो ७/१२ किंवा property card हवा. आमची अनेक surveys खरेदीदार वाटाघाटीच्या टप्प्यावरच करून घेतात, आणि त्यातील निष्कर्षांमुळे किंमत बदलतेही.

सही करण्यापूर्वी

कागदपत्रे वाचा, मग जमीन मोजा. Survey number व ठिकाण सांगा — खरेदीपूर्वीच्या survey मध्ये काय येईल, खर्च किती व आम्ही कधी येऊ ते सांगू.

आत्ताच कॉल करा — +91 96577 17268थेट surveyor शी बोला.

किंवा plot चे तपशील पाठवा, आम्ही परत कॉल करू.

हा लेख शेअर कराWhatsAppFacebookLinkedIn

ब्लॉगवरील आणखी लेख

१२ ऑगस्ट, २०२६

PMC drainage line साठी GIS survey — DGPS survey आणि Smart City साठी KML file

पुणे महानगरपालिका आता contractors कडून drainage line चे GIS survey मागत आहे — DGPS ने survey करून KML file स्वरूपात, जी महापालिका Smart City प्रणालीत upload करू शकेल. नेमके काय अपेक्षित आहे, survey कसे होते आणि तुम्हाला काय मिळते, ते जाणून घ्या.

२४ जुलै, २०२६

Private survey drawings कोर्टात चालतात का? भारतात 'chartered surveyor' body नाही — याचा अर्थ काय

UK सारखी land surveyors ना licence व regulate करणारी chartered-surveyor body भारतात नाही. त्यामुळे कायदेशीर वादात private survey report ला किती वजन मिळते हे बदलते. खरी परिस्थिती — आणि टिकणारे survey work कसे मिळवायचे.

२४ जुलै, २०२६

गुंठा, आर, हेक्टर आणि एकर — महाराष्ट्रातील जमीन मापन एकके समजून घ्या

तुमच्या 7/12 किंवा property card वर गुंठा, आर, हेक्टर आणि एकर पाहून गोंधळ होतो का? महाराष्ट्रातील जमीन मापन एककांचे सोपे मार्गदर्शन, conversion table आणि तुमचे खरे क्षेत्रफळ जाणून घेण्यासाठी on-ground जागा मोजणी का आवश्यक आहे.

चला सुरुवात करूया

तुमच्या पुढच्या सर्वेक्षणासाठी तयार आहात?

तुमच्या project बद्दल सांगा. आम्ही एका working day मध्ये fixed-scope quote देऊ.

कॉलWhatsAppचौकशी